10 - عمار بن ياسر را « اسبينا » بخشيد . 11 - به زبير بن عوام ، زمينى عطا كرد . 12 - به اسامة بن زيد قطعه زمينى بخشيد كه بعدا آن را فروخت « 1 » . ( 1 ) اينها بعضى از زمينهايى هستند كه عثمان آنها را به تيول بخشيد در حالى كه جمعى از طبقهء اشرافها به خريد زمين حاصلخيز عراق روى آورده بودند و طلحه ، مروان بن حكم ، اشعث بن قيس « 2 » و افرادى از قبايل عراق ، زمينهايى را خريدند تا آنجا كه فئوداليسم ، گسترش يافت و مالكيتهاى وسيع و فئودالهاى بزرگ به وجود آمدند و غلامان ، بردگان و آزادگان به كشت زمينها پرداختند و انباشتگى ثروت و فراوانى وابستگان نزد گروه خاصى از مردم پديدار گشت كه « سينون و فلهوزن » عقيده دارند كه بخشيدن اين اراضى زراعتى ، پيش از روزگار عثمان پديد آمده بود . به هر حال ، اين فئوداليسم بزرگ ، نظام طبقاتى را به وجود آورد و كشمكش ميان فرزندان امت را باعث گرديد . ( 2 ) به خود اختصاص دادن اموال عثمان ، بيوت اموال را فرسوده ساخت و آنچه را مىخواست از آنها براى خود و خانواده‌اش برگزيد . مورخان مىگويند : در بيوت اموال ، جواهرات گرانبهايى وجود داشت كه ارزش آنها قابل تخمين نبود و او آنها را گرفته زيور

--> ( 1 ) الحياة الاجتماعية و الاقتصادية فى الكوفة ، ص 145 - 146 به نقل از : فتوح البلدان ، ص 272 . ( 2 ) خطط الكوفة ، ص 21 . الحضارة الاسلامية 1 / 123 .